Welke onderzoeken krijg ik na de diagnose?
Welke onderzoeken krijg ik na de diagnose?
Lees meer over scans, bloedonderzoek, biopten, moleculaire diagnostiek en andere onderzoeken na een kankerdiagnose.
Na een kankerdiagnose volgt vaak een periode met aanvullende onderzoeken. Voor veel patiënten is dit een van de meest onzekere fases van het traject. U weet dat er iets aan de hand is, maar nog niet precies welke behandeling mogelijk is en wat de vooruitzichten zijn.
Deze onderzoeken helpen artsen om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van uw ziekte. Op basis daarvan wordt een behandelplan opgesteld dat past bij uw situatie.
Waarom zijn aanvullende onderzoeken nodig?
De eerste diagnose geeft meestal nog niet alle antwoorden.
Artsen willen onder andere weten:
Om welke vorm van kanker het precies gaat
Hoe agressief de tumor is
Of de ziekte zich heeft verspreid
Welke behandelingen mogelijk zijn
Of bepaalde medicijnen waarschijnlijk effectief zijn
Hoe beter de kenmerken van de tumor bekend zijn, hoe gerichter een behandeling kan worden gekozen.
Beeldvormende onderzoeken (scans)
Scans worden gebruikt om de tumor en eventuele uitzaaiingen in beeld te brengen.
CT-scan
Een CT-scan maakt gedetailleerde foto's van de binnenkant van het lichaam.
Hiermee kan worden gekeken:
Hoe groot de tumor is
Waar de tumor zich bevindt
Of er aanwijzingen zijn voor uitzaaiingen
Dit is vaak een van de eerste onderzoeken na de diagnose.
MRI-scan
Een MRI-scan geeft zeer gedetailleerde beelden van organen en weefsels.
MRI wordt vaak gebruikt bij onder andere:
Hersentumoren
Prostaatkanker
Endeldarmkanker
Bot- en weke-delentumoren
PET-CT-scan
Een PET-CT combineert een CT-scan met een onderzoek naar de activiteit van cellen.
Hierdoor kunnen artsen soms uitzaaiingen opsporen die op andere scans minder goed zichtbaar zijn.
Een PET-scan wordt niet bij iedere patiënt uitgevoerd, maar kan belangrijk zijn bij bepaalde soorten kanker.
Bloedonderzoek
Vrijwel iedere patiënt krijgt bloedonderzoek.
Hiermee kunnen artsen onder andere beoordelen:
Leverfunctie
Nierfunctie
Bloedwaarden
Ontstekingswaarden
Algemene conditie
Sommige vormen van kanker hebben daarnaast specifieke tumormarkers die in het bloed kunnen worden gemeten.
Bloedonderzoek helpt ook om te beoordelen of bepaalde behandelingen veilig kunnen worden gegeven.
Een biopt: onderzoek van tumorweefsel
Voor veel diagnoses is een stukje weefsel nodig.
Dit wordt een biopt genoemd.
Een patholoog onderzoekt het weefsel onder de microscoop en kijkt onder meer naar:
Het type kanker
De agressiviteit van de tumor
Specifieke kenmerken van de kankercellen
Dit onderzoek vormt vaak de basis van het uiteindelijke behandeladvies.
Moleculaire diagnostiek
Kanker ontstaat door veranderingen in het DNA van cellen.
Bij steeds meer patiënten wordt onderzocht welke genetische veranderingen aanwezig zijn in de tumor.
Dit heet moleculaire diagnostiek.
De resultaten kunnen helpen om:
Gerichte medicijnen te vinden
De kans op effect van bepaalde behandelingen te beoordelen
Te bepalen of deelname aan een studie mogelijk is
Voor sommige patiënten kunnen deze onderzoeken extra behandelopties aan het licht brengen die bij standaardonderzoek niet zichtbaar zijn.
DNA- en genonderzoek
Soms wordt onderzocht of erfelijke factoren een rol spelen.
Dit gebeurt niet bij iedere patiënt, maar kan relevant zijn wanneer:
Kanker op jonge leeftijd ontstaat
Meerdere familieleden kanker hebben gehad
Er sprake is van bepaalde tumortypen
De resultaten kunnen ook belangrijk zijn voor familieleden.
Onderzoek naar uitzaaiingen
Een belangrijk onderdeel van de diagnostiek is het vaststellen van het stadium van de ziekte.
Artsen onderzoeken onder andere:
Of er uitzaaiingen zijn
Waar deze zich bevinden
Hoe uitgebreid de ziekte is
Dit wordt ook wel stadiëring genoemd.
De uitkomst heeft vaak grote invloed op de behandelmogelijkheden.
Wat is een MDO?
Nadat alle onderzoeken zijn afgerond, worden de resultaten vaak besproken in een multidisciplinair overleg (MDO).
Tijdens dit overleg kijken verschillende specialisten gezamenlijk naar uw situatie, bijvoorbeeld:
Oncologen
Chirurgen
Radiotherapeuten
Pathologen
Radiologen
Samen beoordelen zij welke behandeling het beste aansluit bij uw diagnose.
Veelgestelde vragen
Hoelang duren de onderzoeken?
Dat verschilt per situatie. Sommige onderzoeken kunnen binnen enkele dagen worden uitgevoerd, terwijl uitslagen van weefsel- of DNA-onderzoek soms langer op zich laten wachten.
Waarom zijn zoveel verschillende onderzoeken nodig?
Elke test geeft andere informatie. Pas wanneer alle puzzelstukken samenkomen ontstaat een compleet beeld van de ziekte.
Krijgt iedere patiënt moleculaire diagnostiek?
Nee. Dit hangt af van het type kanker, de fase van de ziekte en de beschikbare behandelmogelijkheden.
Kan aanvullend onderzoek leiden tot andere behandelopties?
Ja. Nieuwe informatie uit scans, biopten of moleculaire diagnostiek kan soms leiden tot aanvullende of meer gerichte behandelmogelijkheden.
U hoeft dit niet alleen te doen
De periode tussen diagnose en behandelplan roept vaak veel vragen op. Welke onderzoeken zijn echt belangrijk? Zijn alle mogelijkheden bekeken? En wat betekenen de uitslagen voor uw behandeling?
Mauro Medisch Specialisten helpt patiënten om onderzoekuitslagen beter te begrijpen, behandelopties te beoordelen en weloverwogen keuzes te maken. Zo staat u sterker tijdens de gesprekken met uw behandelteam.